Υπερκαταναλωτισμός στα παιδιά κατά τη διάρκεια των γιορτών των Χριστουγέννων.

Τι σημαίνουν γιορτές για μένα; Γιορτές είναι οικογένεια, αγάπη και χαμόγελα. Δεν μπορώ να φανταστώ να περνώ τις γιορτές χωρίς την οικογένεια μου και τους ανθρώπους που αγαπώ. Γιορτές σημαίνουν να δίνεις αγάπη σε αυτούς που αγαπάς και να προσφέρεις σε αυτούς που το χρειάζονται. Γιορτές είναι ένας περίπατος ξεκούρασης με το παιδί σου και τοσκύλο σου, επιτραπέζια παιχνίδια με την παρέα και τραγούδια γύρω από το ρολόι περιμένοντας να αλλάξει η χρονιά.

Στη σύγχρονη κοινωνία που ζούμε δυστυχώς οι γιορτές έχουν χάσει το νόημά τους για πολλούς ανθρώπους και έτσι φαίνεται να παρατηρείται έντονο το φαινόμενο του υπερκαταναλωτισμού τόσο στους μεγάλους όσο και στα παιδιά.

Δυστυχώς, έχουμε μάθει στα παιδιά μας ότι ο Άγιος Βασίλης θα φέρει πολλά και ακριβά δώρα. Τα παιδιά περιμένουν αυτόν και τα δώρα του με αγωνία, γράφοντάς του γράμματα και συζητώντας με τους γονείς τους τι θα ήθελαν για τα Χριστούγεννα. Ενώ μικρότερα παιδιά ικανοποιούνται με περισσότερα δώρα, δηλαδή πιο πολλά κουτιά για να ανοίξουν, οι έφηβοι ικανοποιούνται με ένα ακριβό δώρο όπως για παράδειγμα ένα κινητό τηλέφωνο.

Πολλές φορές η κοινωνία μετατρέπει κάτι αθώο σε κάτι που εξυπηρετεί πολλά και διάφορα συμφέροντα. Έτσι και ο Άγιος Βασίλης είναι τώρα ένα είδωλο υπερκαταναλωτισμού, σταρ σε όλες τις διαφημίσεις με μόνη του δουλειάνα φέρνει δώρα στα φρόνιμα παιδάκια. Η ιδέα του Άγιου Βασίλη, περνά από τους γονείς στο παιδί τους. Εξαρτάται λοιπόν από τους γονείς να παρουσιάσουν ένα Άγιο Βασίλη προσφοράς, αγάπης και χαράς.

Γενικότερα έχουμε αφιερώσει τη ζωή μας στην απόκτηση υλικών αγαθών. Ειδικότερα όμως, την περίοδο των γιορτών επικρατεί ένα αίσθημα ανησυχίας και βιασύνης στους μεγάλους. Προσπαθούν να τα έχουν όλα έτοιμα για τις γιορτές, να κάνουν τα Χριστουγεννιάτικα τους ψώνια με βιασύνη και άγχος, και να αγοράσουν πολλά ή και ακριβά δώρα για όλους.

Τα παιδιά μαθαίνουν μέσω της κοινωνικής μάθησης. Με απλά λόγια, θα δουν, θα μιμηθούν και θα μάθουν. Βλέποντας την κοινωνία στην οποία μεγαλώνουν να εξαρτάται τόσο πολύ από τα υλικά αγαθά, από τη ποσότητα και την αξία τους, μέσα από το χρόνο, μαθαίνουν ότι αυτό έχει σημασία για την ύπαρξή τους. Ως αποτέλεσμα, παρατηρώντας τη συμπεριφορά των υπερκαταναλωτικών ανθρώπων γύρω τους στις γιορτές, γίνονται και οι ίδιοι υπερκαταναλωτικοί.

Οταν ο υπερκαταναλωτισμος υπερκεραζει θα μαγεια | ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΟΥΣΑ | Anthia.net

Επιπρόσθετα, οι άνθρωποι έχουν μεγάλη ανάγκη την κοινωνική αποδοχή. Ειδικότερα τα παιδιά αλλά και πιο πολύ οι έφηβοι, καθορίζουν την έννοια του εαυτού τους με το πόσο επιθυμητοί είναι από το κοινωνικό τους πλαίσιο και συγκεκριμένα από τους φίλους τους. Πλέον, τα παιδιά κρίνονται εκτός από το χαρακτήρα τους, και από τα υπάρχοντά τους. Δηλαδή, ένας έφηβος που πήρεγια δώρο τις γιορτές το τελευταίο κινητό τηλέφωνο που κυκλοφόρησε, γίνεται για λίγο διάσημος στην παρέα και λαμβάνει όλη την προσοχή. Έτσι, ο ίδιος βιώνοντας μεγαλύτερη αποδοχή, ενισχύει θετικά την αυτοεικόνα του.

Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει την εμφάνιση του υπερκαταναλωτισμού κατά την περίοδο των γιορτών είναι οι διαφημίσεις. Συγκεκριμένα, αυτή την περίοδο, οι διαφημίσεις για παιδικά παιχνίδια αλλά και για ηλεκτρονικές συσκευές είναι περισσότερες και πολύ πιο Χολιγουντιανές. Τα παιδιά βομβαρδίζονται με αυτοκινητάκια που πετάνε, με όμορφες κούκλες που μιλούν και περπατάνε, με επιτραπέζια που φέρνουν τόσο πολύ γέλιο στην παρέα αλλά και με ηλεκτρονικές συσκευές που μπορούν να κάνουν τα πάντα. Λόγω του ότι δεν φροντίζουμε πολλές φορές να εξοπλίζουμε τα παιδιά μας με κριτική σκέψη, αυτές οι διαφημίσεις και τα μηνύματα που περνούν, απορροφούνται υποσυνείδητα από τα παιδιά και γίνονται τα Θέλω τους.

Τα παιδιά γνωρίζουν τι γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα καιποιά ΠΡΕΠΕΙ να είναι τα πραγματικά μηνύματα των γιορτών. Άλλωστε τα μαθαίνουν στο σχολείο! Παρόλα αυτά εμείς ως γονείς είμαστε υπεύθυνοι να τους δείχνουμεότι όντως γιορτάζουμε τη γέννηση του Χριστού, ότι όντως είναι μέρες αγάπης και προσφοράς. Έτσι θα μάθουν τα παιδιά μας τα πραγματικά μηνύματα των γιορτών. Αλλιώς, οι γιορτές θα είναι για αυτά δώρα και παιχνίδια, επισκέψεις και φαγητό. Ότι δηλαδή έχουν καταντήσει οι γιορτές να σημαίνουν για τους μεγάλους. 

Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας ότι δεν προδίδουμε τη μαγεία των Χριστουγέννων εάν στολίσουμε το σπίτι μας με λαμπιόνια, με ελαφάκιαή με ξωτικά. Ούτε εάν χαιρόμαστε με το στολισμό στους δρόμους και στα Χριστουγεννιάτικα χωριά. Ούτε με το να αγοράσουμε δώρα στα άτομα που αγαπάμε. Οσκοπός δεν είναι να μην απολαύσουμε τις γιορτές. Η μαγεία όμως των Χριστουγέννων είναι πως απολαμβάνουμε και χαιρόμαστε τους στολισμούς, μαζί μετην οικογένειά μας και περνούμε ποιοτικό χρόνο μαζί. Είναι πως στολίζουμε το σπίτι μας όλοι μαζί με Χριστουγεννιάτικα τραγούδια και χορό δημιουργώντας αναμνήσεις που κρατάνε μια ζωή. Η μαγεία δεν βρίσκετε στα ακριβά και στα πολλά δώρα, αλλά σε κάτι που προσφέρω για να κάνω τον άλλο χαρούμενο. Εάν ως κοινωνίακαι ως γονείς, καταφέρουμε οι ίδιοι να βιώσουμε αυτού του είδους μαγεία των Χριστουγέννων, τέτοια θα τη βιώσουν και τα παιδιά μας. Άλλωστε, όταν τα παιδιά μας ξέρουν τι πραγματικά είναι σημαντικό στη ζωή, δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για τον υπερκαταναλωτισμό.

Comments

Κωνσταντίνα Ευέλθοντος
Ολοκληρώσει τις σπουδές της ως Ψυχολόγος στο University of Reading στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο ίδιο πανεπιστήμιο έχει ολοκληρώσει και το μεταπτυχιακό MSc Developmental Psychopathology το οποίο αφορά στην ανάπτυξη του ανθρώπου από την νηπιακή έως και την τρίτη ηλικία. Διαβάστε Περισσότερα.