Η παχυσαρκία είναι μία οξεία και γρήγορα εξελισσόμενη απειλή που έχει προκύψει σαν ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα της δημόσιας υγείας διεθνώς. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) 30-80% των Ευρωπαίων ενηλίκων είναι υπέρβαροι (Δείκτης Μάζας Σώματος-ΔΜΣ >25), ενώ το 1/3 του πληθυσμού είναι παχύσαρκοι (ΔΜΣ>30). Επιπλέον, 20% των παιδιών στην  Ευρώπη είναι υπέρβαρα και 1/3 παχύσαρκα σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Επίπεδα Παχυσαρκίας στην Κύπρο

Η συχνότητα της παχυσαρκίας στους ενήλικες στην Κύπρο δεν είχε καταγραφεί συστηματικά μέχρι πρόσφατα που με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου και επιχορήγηση από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας  διεξάγεται επιδημιολογική έρευνα χιλίων ατόμων,  για διερεύνηση της συχνότητας της παχυσαρκίας και συνηθειών διατροφής των ενήλικων Κυπρίων. Κάποια πρώτα αποτελέσματα (433 ατόμων) δείχνουν πως το 25,5% και το 50,6 % των Κύπριων γυναικών και αντρών αντίστοιχα είναι υπέρβαροι, ενώ το 25,5% και 29,9% των γυναικών και αντρών αντίστοιχα είναι παχύσαρκοι.  Σύμφωνα με το πρόγραμμα Υγεία του Παιδιού 20% των παιδιών μας, ηλικίας 6-17 ετών είναι παχύσαρκα και το 30% των παιδιών μας είναι υπέρβαρα.

ΔΜΣ /ΦΥΛΟΠαχυσαρκία στη Κύπρο, αίτια και επιπτώσεις - Χριστίνα Οικονομίδου ΠιερίδουΠοσοστά Παχυσαρκίας στην Ευρώπη (Eurostat, 2003) 

Παχυσαρκία στη Κύπρο, αίτια και επιπτώσεις - Χριστίνα Οικονομίδου ΠιερίδουΟι αιτίες της παχυσαρκίας

Πολλαπλοί παράγοντες συνιστούν τα αίτια της παχυσαρκίας όπως μεταβολικά νοσήματα, γενετική προδιάθεση, μειωμένη φυσική δραστηριότητα, και υπερβολική κατανάλωση ενέργειας. Τα τελευταία χρόνια δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην παραγωγή ορμονών από το ίδιο το λιπώδη ιστό (όπως λεπτίνη, αντιπονεκτίνη, η ρεζιστίνη και άλλες) και γι’αυτό έχει χαρακτηριστεί ως ο μεγαλύτερος ενδοκρινικός αδένας του σώματος. Η παχυσαρκία πολύ σπάνια οφείλεται κυρίως σε γενετικούς παράγοντες, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων όπως η υπερκατανάλωση, μειωμένη φυσική δραστηριότητα και ψυχολογικοί παράγοντες.

Επιπτώσεις της Παχυσαρκίας

Η συχνότητα της παχυσαρκίας αυξάνεται συνεχώς τόσο σε παιδιά και εφήβους, όσο και σε ενήλικες και υπολογίζεται ότι ευθύνεται για 1 στους 12 θανάτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αποτελέσματα από επιδημιολογικές μελέτες (όπως Nurses Health Study) έχουν υπολογίσει ότι ο κίνδυνος θνησιμότητας των υπέρβαρων και παχύσαρκών γυναικών (ΔΜΣ>27) είναι κατά 1 ½ -2 φορές μεγαλύτερος από γυναίκες με ΔΜΣ σε υγιή πλαίσια .  Επιπλέον, αύξηση του βάρους κατά 10 κιλά ή και περισσότερο μετά την ηλικία των 18 χρόνων θεωρείται παράγοντας αυξημένου κινδύνου θνησιμότητας.

Η παχυσαρκία έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων όπως :Παχυσαρκία στη Κύπρο, αίτια και επιπτώσεις - Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου

  • τύπου 2 διαβήτη
  • καρδιόπαθειες
  • υπέρταση
  • εγκεφαλικά επεισόδια
  • ασθένειες της χοληδόχου κίστης
  • υπνοαπνιακό σύνδρομο
  • μερικά είδη καρκίνων (όπως: παχέως εντέρου, μαστού, προστάτη)
  • οστεοαρθρίτιδα.
  • Γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση
  • Χολολιθίαση
  • Κατάθλιψη
  • Διαταραχές γονιμότητας
  • λιπώδες ήπαρ (nonalcoholic) που μπορεί να εξελιχθεί ακόμη και σε νεφρική ανεπάρκεια

Επίσης, παχύσαρκα άτομα είναι σε μεγαλύτερο κίνδυνο για βραδύτερη επούλωση πληγών και φτωχοί δέκτες του εμβολίου ηπατίτιδας Β.  Ενώ η πρόγνωση των προαναφερθείσας χειροτερεύει με την αύξηση του βάρους, μία μικρή μείωση του βάρους της τάξης του 5-10% του αρχικού βάρους μπορεί να βελτιώσει το σάκχαρο ορού, να μειώσει την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη. Εκτός από τα πολλαπλά προβλήματα υγείας η νοσηρότητα αυτή συνεπάγεται ένα σημαντικό οικονομικό φορτίο του προϋπολογισμού υγείας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στόχος δεν πρέπει να είναι η απώλεια βάρους και μόνον αλλά ο έλεγχος του βάρους αλλάζοντας τον τρόπο ζωής μας που συνεπάγεται αλλαγή συνηθειών διατροφής και άσκησης. Σήμερα η πρόληψη χρόνιων νοσημάτων που σχετίζονται με τη παχυσαρκία απαιτεί την αλλαγή συνηθειών διατροφής που συμπεριλαμβάνει όχι μόνο το πόσο και τι τρώμε αλλά και συνήθειες όπως: χώρος και ώρα κατανάλωσης τροφής,  αριθμός γευμάτων, προετοιμασία, επιλογές γευμάτων και παρέας στα γεύματα. Σημαντική είναι επίσης η εκπαίδευση σε θέματα διατροφής και ψυχολογική στήριξη όπου χρειάζεται.

Comments

comments