Σακχαρώδης διαβήτης

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα. Παρουσιάζεται σε άτομα στα οποία δεν εκκρίνεται επαρκής ποσότητα ινσουλίνης από το πάγκρεας  ή σε άτομα στα οποία διάφοροι παράγοντες εμποδίζουν τη δράση της ινσουλίνης (Διαβήτης τύπου 2). Επίσης εμφανίζεται σε άτομα στα οποία δεν  παράγεται καθόλου η ορμόνη ινσουλίνη  λόγω καταστροφής των κυττάρων του πάγκρεας (Διαβήτης τύπου 1). Αν και οι δυο τύποι του διαβήτη χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα σακχάρου  στο αίμα τα αιτία που τον προκαλούν καθώς και η θεραπεία του είναι διαφορετική.

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου από καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό επεισόδιο αλλά και την κυριότερη αιτία τύφλωσης και νεφρικής ανεπάρκειας στις ανεπτυγμένες χώρες. Στην Κύπρο οι διαβητικοί αποτελούν το 10.3% του πληθυσμού ενώ παγκοσμίως υπάρχουν περίπου 200 εκατομμύρια άτομα με διαβήτη και υπολογίζεται ότι μέχρι το 2015 θα φτάσουν τα 330 εκατομμύρια.

Σημασία της διατροφής

Η σωστή διατροφή αποτελεί ένα από τα κύρια όπλα στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη. Η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής μπορεί:

  • Να βοηθήσει στην διατήρηση του σακχάρου στο αίμα σε φυσιολογικά επίπεδα
  • Να μειώσει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου μέσω της μείωσης της χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων του αίματος αλλά και την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης
  • Να πετύχει την επιθυμητή απώλεια βάρους όταν αυτή κριθεί απαραίτητη.
  • Περιορίσει το κίνδυνο για τυχόν υπογλυκαιμία 

Βασικές οδηγίες

  • Καταναλώστε μικρά , τακτικά γεύματα με ποικιλία τροφών από όλες τις ομάδες τροφίμων -3  κύρια γεύματα και 2 -3 ενδιάμεσα.
  • Περιορίστε την ζάχαρη (άσπρη ή μαύρη), τη γλυκόζη, τη δεξτρόζη, τη σουκρόζη, τη φρουκτόζη, τα ζαχαρωτά και τα ζαχαρούχα ποτά. Στην θέση τους χρησιμοποιήστε γλυκαντικές ουσίες όπως π.χ. (Canderel, Sweet & Low, Splenda, Stevia) η ποτά ή τρόφιμα χωρίς επιπρόσθετη ζάχαρη, ή αναψυκτικά διαίτης.
  • Το 1/3 του πιάτου σας σε κάθε κύριο γεύμα πρέπει να αποτελείται από σύνθετους υδατάνθρακες δηλαδή ολοσίταρα δημητριακά προγεύματος χωρίς επικάλυψη ζάχαρης, ψωμί κριθαρένιο πολύσπορο/ολικής άλεσης ή μαύρο ρύζι ή ρύζι τύπου basmati ή μαύρα μακαρόνια, πλιγούρι, κριθαράκι , πατάτες με φλούδα. Οι τροφές αυτές περιέχουν φυτικές ίνες οι οποίες βοηθούν στη καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα, δίνουν το αίσθημα του χορτασμού/κορεσμού γρηγορότερα και επίσης βοηθούν στη καλύτερη λειτουργία των εντέρων.
  • Το άλλο 1/3 του πιάτου πρέπει να αποτελείται από πρωτεϊνούχες τροφές κοτόπουλο/χοιρινό/ψάρι ή όσπρια (φασόλια, λουβί, ρεβίθια, φακές, κουκιά)
  • Το άλλο 1/3 του πιάτου πρέπει να αποτελείται από λαχανικά, χόρτα βραστά/σαλάτα ή γιαχνιστά (μαγειρεμένα με 1 ΚΣ ελαιόλαδο ανά άτομο). Καταναλώστε ελεύθερα κολοκυθάκια, ραδίκια, αγγουράκια, μανιτάρια, σκόρδο κρεμμύδι, μαρούλι. Καταναλώστε με προσοχή το κουνουπίδι, μπρόκολο, μπάμιες μελιτζάνες, καρότο.
  • Τρώτε χόρτα εποχής (βραστά ή ωμα σε σαλάτα) ή κατεψυγμένα λαχανικά με κάθε σας γεύμα ή και σαν ενδιάμεσα σνακ.
  • Καταναλώστε 8-12 ποτήρια νερό την μέρα
  • Καταναλώστε 2-3 μερίδες φρούτου σταδιακά καθ’ολη την διάρκεια της μέρας  ΠΟΤΕ όλα μαζί.
  • Αποφύγετε τους χυμούς φρούτου είτε έτοιμους είτε φρέσκους και προτιμήστε 1 φρέσκο φρούτο . Οι χυμοί είναι πιο συμπυκνωμένοι σε ζάχαρη σε αντίθεση με το φρούτο που έχει περισσότερες φυτικές ίνες ειδικά αν καταναλωθεί με την φλούδα

Μπορείτε να καταναλώσετε χυμό λαχανικών π.χ. καρότο ή ντομάτα.

  • Προσοχή στα «διαβητικά τρόφιμα» αφού πολλές φορές περιέχουν μεγάλη ποσότητα λίπους και οδηγούν στην αύξηση βάρους.
  • Προτιμάτε προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά (π.χ.  άπαχο γάλα, γιαούρτι, τυρί), περιορίστε το τηγάνισμα και αφαιρείτε το ορατό λίπος από το κρέας.
  • Προτιμήστε τροφές με χαμηλό ουραιμικό δείκτη (τρόφιμα βραδείας απορρόφησης) π.χ. δημητριακά προγεύματος ολικής άλεσης, μαύρα μακαρόνια, ρύζι τύπου basmati κ.α. ,πάντοτε όμως ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής.
  • Περιορίστε το αλκοόλ καθώς προσθέτει επιπλέον θερμίδες, αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας ιδιαίτερα όταν λαμβάνεται χωρίς φαγητό, στα άτομα που κάνουν χρήση ινσουλίνης ή συγκεκριμένα δισκία. 

Συμπερασματικά η διατροφή για τον διαβήτη δεν διαφέρει από του κανόνες τις υγιεινής διατροφής και δεν υπάρχει συγκεκριμένη δίαιτα για την αντιμετώπιση της. Είναι μια αλλαγή διατροφικών συνηθειών, μια υγιεινότερη στάση ζωής και γι’ αυτό η διατροφή θα πρέπει να είναι «κομμένη και ραμμένη»  στα μέτρα του κάθε ασθενή.

Comments

comments