Νόσος του Crohn

Η νόσος του Crohn αποτελεί μια από τις  ιδιοπαθείς φλεγμονώδης παθήσεις του εντέρου (IBD -Inflammatory Bowel Syndrome) που χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή  η οποία μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε μέρος του γαστρεντερικού  σωλήνα. Συνήθως (50-60% των περιπτώσεων) εμφανίζεται σε τμήματα του λεπτού εντέρου και σε τμήμα του παχέος εντέρου.

Χαρακτηρίζεται από περιόδους «ύφεσης», δηλαδή περιόδους χωρις έκδηλα συμπτώματα ή περιόδους με ήπια συμπτώματα, και περιόδους «έξαρσης» ,δηλαδή περιόδους έντονης φλεγμονώδης δραστηριότητας.

Οι αιτιολογικοί παράγοντες της νόσου δεν είναι πλήρως γνωστοί όπως και η παθογένεια της δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Υπάρχουν δεδομένα που υποστηρίζουν ότι η νόσος μπορεί να προκληθεί από αλληλεπιδράσεις περιβαλλοντικών παραγόντων όπως η διατροφή, το στρες το κάπνισμα, τα αντι- φλεγμονώδη  ή αντιβιοτικά φάρμακα,  παράγοντες όπως η  γενετική προδιάθεση και ανώμαλη ανοσο- ή αυτο άνοση απάντηση του γαστρεντερικού τοιχώματος. Η νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά συνήθως  εμφανίζεται για πρώτη φορά σε άτομα μεταξύ των 16-30 αλλά τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία αύξηση των περιστατικών σε παιδιά . Η νόσος είναι λίγο πιο συχνή στις γυναίκες απ’ότι στους άντρες, αλλά στα παιδια εμφανίζεται πιο συχνά στα αγόρια.

Ως αποτέλεσμα της φλεγμονής το έντερο καταστρέφεται σιγά- σιγά και  έτσι η νόσος μπορεί να οδηγήσει σε μια ή και περισσότερες επιπλοκές όπως, στενώσεις, συρίγγια, αποφραξη, ελκη διάτρηση, αποστήματα.

Συμπτώματα

Συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν:

  • Διάρροια
  • Κοιλιακός πόνος και κράμπες οι οποίες γίνονται πιο έντονες ειδικά μετά το φαγητό
  • Αίμα στα κόπρανα
  • Εύκολη κόπωση
  • Μείωση της όρεξης και απώλεια βάρους
  • Επιπλοκές στις αρθρώσεις, στο δέρμα, στα μάτια, στο συκώτι
  • Ναυτία, εμετοί

Καθώς η νόσος προσβάλλει κυρίως τα τμήματα του λεπτού εντέρου, όπου εκεί πραγματοποιείται η απορρόφηση σχεδόν όλων των θρεπτικών συστατικών , στους ασθενείς  παρατηρείται συχνά δυσαπορρόφηση σε αυτά. Οι πιο συχνές διατροφικές ανεπάρκειες που εντοπίζονται είναι πρωτεΐνοθερμιδικές, σε σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο, φυλλικό οξύ, βιταμίνες Β6 & Β12 και σε όλες τις λιποδιαλυτές βιταμίνες ( κυρίως Α και D).

Οι περισσότεροι ασθενείς θεωρούν ότι ορισμένα τρόφιμα επιδεινώνουν τα συμπτώματα τους με αποτέλεσμα να αποκλείουν πολλά από αυτά, από το καθημερινό τους διαιτολόγιο. Κατά την περίοδο ύφεσης οι ασθενείς πρέπει να καταναλώνουν όσο το δυνατόν μια φυσιολογική ελεύθερη δίαιτα.

Διατροφική αντιμετώπιση

Η διατροφική αντιμετώπιση πρέπει να είναι εξατομικευμένη, δηλαδή να προσαρμόζεται ανάλογα τις  ανάγκες του ασθενή , λαμβάνοντας υπόψιν αν η νόσος είναι σε έξαρση ή ύφεση, το σημείο προσβολής της νόσου, τυχόν επιπλοκές, και τη φαρμακευτική αγωγή. Για παράδειγμα οι ασθενείς που λαμβάνουν κορτικοστεροειδή θα πρέπει να μειώσουν το αλάτι και τα σάκχαρα στην διατροφή τους και να δώσουν έμφαση σε ασβέστιο και βιταμίνη Δ αλλά και στην πρόσληψη πρωτεΐνης. Οι ασθενείς που παρουσιάζουν επιπλοκές όπως στενώσεις ή διάρροιες ή ασθενείς σε περίοδο έξαρσης  πρέπει να ακολουθούν δίαιτα  χαμηλού υπολείμματος, δηλαδή αποφυγή φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, ξηρών καρπών, σπόρων, δημητριακών ολικής άλεσης.

Διατροφικές οδηγίες

  • Τρώτε μικρά και συχνά γεύματα.
  • Ακολουθήστε διατροφή χαμηλή σε  λιπαρά αλλά πλούσια σε υδατάνθρακες και πρωτεΐνες.
  • Το 30-40% των ατόμων με νόσο του Crohn παρουσιάζουν δυσανεξία στη λακτόζη. Γι’αυτό προσπαθήστε να περιορίσετε στη διατροφή σας τα γαλακτοκομικά προϊόντα (συμπεριλαμβανομένου και των τυριών, τα τρόφιμα αυτά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λακτόζη). Προτιμήστε γάλα με μειωμένη περιεκτικότητα σε λακτόζη (de lact), τυριά  χωρίς λακτόζη  και χαμηλά σε λιπαρά.
  • Φρούτα: Αρχικά καταναλώστε μόνο καλά ψημένα φρούτα και σταδιακά μπορούν να δοκιμαστούν ωμα φρούτα χωρίς την φλούδα.
  • Λαχανικά: να δοκιμάζονται πρώτα καλά βρασμένα π.χ. καρότο κολοκυθάκι . Ανάλογα με την ανεκτικότητα του κάθε ατόμου μπορούν να δοκιμαστούν πιο μετά το αγγουράκι ή ντομάτα χωρις την φλούδα, καρότο τριμμένο  τρυφερό, λάχανα βραστά, φασολάκι ή κολοκυθάκι βραστό.
  • Μαγειρεύτε το φαγητό στον ατμό, την σχάρα, το φούρνο ή βραστό με νερό στην κατσαρόλα.
  • Πίνετε άφθονα υγρά, όπως νερό, τσάι από βότανα, και φρέσκους χυμούς.
  • Αποφεύγετε αλκοόλ, καφεΐνη, ανθρακούχα  ποτά, τρόφιμα με συντηρητικά, λιπαρά και τηγανισμένα φαγητά, πικάντικες τροφές.

Στην διαδικασία δοκιμασίας  νέων τροφών   και σταδιακής μεταφοράς σε κανονική διατροφή, ειδικά μετά την έξαρση, καλό θα ήταν πάντοτε να κρατάτε ημερολόγιο τροφής και συμπτωμάτων (food & symptom diary)

H διατροφική υποστήριξη είτε με  διατροφικά συμπληρώματα  ή  με τεχνητή σίτιση (εντερική/ παρεντερική διατροφή)  για κάποια χρονική περίοδο θεωρείται μερικές φορές απαραίτητη όταν η κάλυψη των αναγκών δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της διατροφής. Η  συγκεκριμένη διατροφική υποστήριξη  πρέπει να γίνεται κατόπιν συμβουλής του γιατρού ή του Κλινικού Διαιτολόγου.

Comments

comments