Η ευτυχία είναι ένα από τα πιο πολυπόθητα βιώματα της ζωής μας.

Αυτό συχνά μεταφράζεται ως το να βρω την ιδανική δουλειά, να έχω καλά εισοδήματα, να αποκτήσω ένα καλό σώμα, να βρω έναν κατάλληλο σύντροφο, να κάνω καλά και υγιή παιδιά, να αγοράσω ένα μεγάλο σπίτι και ένα ακριβό αυτοκίνητο, να κάνω ονειρικές, χαρούμενες διακοπές κ.ο.κ.

Τα πιο πάνω διαφέρουν, λίγο ή πολύ, από άτομο σε άτομο όμως όλοι έχουμε ως κοινό παρονομαστή κάποιο στόχο που συχνά ταυτίζουμε με την ευτυχία. Οι στόχοι έχουν μεγάλη σημασία αφού μας δίνουν ώθηση και κατεύθυνση αλλά δεν λειτουργούν υπέρ μας όταν η επίτευξή τους θεωρείται συνώνυμο της ευτυχίας. Ο μύθος ότι η ευτυχία είναι εφικτή μόνο μέσω της υλοποίησης των στόχων μας είναι μια πραγματικότητα της μοντέρνας κοινωνίας που τη διδαχθήκαμε από πολύ νωρίς και αφού πλέον καλωδιώθηκε βαθειά τείνουμε σχεδόν αυτόματα να θέτουμε διαρκώς τους στόχους που θα μας κάνουν ευτυχισμένους.

Οι στόχοι από τη φύση τους υπάρχουν ως πραγματικότητα στο μέλλον αφού ακόμα δεν έχουν επιτευχθεί. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορώ να είμαι ευτυχισμένος τώρα. Εδώ κρύβεται η παγίδα της ευτυχίας. Αφού αυτή ορίζεται ως κάτι που υπάρχει βάσει προϋποθέσεων στο μέλλον γίνεται αντιληπτή ως κάτι άπιαστο και αδύνατο στο παρόν. Αυτό δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο αφού το κάθε μέλλον θα φτάνει πάντα σε εμάς ως παρόν στη διάρκεια του οποίου κάποιος άλλος στόχος θα έχει ήδη τεθεί! Όλη αυτή η διαδικασία είναι τρομερά εξουθενωτική και μπορεί να μας προκαλεί άγχος, δυσφορία, εκνευρισμό, μια αίσθηση ανικανοποίητου αλλά ακόμα και θυμό.

Αν αυτό ακούγεται γνώριμο αξίζει να αναλογιστούμε για λίγο τους στόχους που είχαμε θέσει πριν 10 χρόνια, πριν 5 χρόνια, πριν 1 χρόνο. Αναμφίβολα πολλοί από αυτούς έχουν ήδη υλοποιηθεί. Όμως η διάρκεια της αίσθηση της ικανοποίησης, της επίτευξης και της ευτυχίας (αυτού που ορίσαμε στο μυαλό μας ως ευτυχία) ήταν σχετικά μικρή.

Ο Μύθος της Ευτυχίας - Anthia.netΈτσι το μυαλό ερμηνεύει ότι θα πρέπει να τεθεί ο επόμενος στόχος και αφού αυτός επιτευχθεί τότε θα είμαι ευτυχισμένος. Τα ανθρώπινα μυαλά είναι εξαιρετικές και θαυμάσιες μηχανές. Αναλύουν, σκέφτονται, δημιουργούν, θέτουν στόχους και κάνουν εκατομμύρια σενάρια σε μια στιγμή. Κάνουν τη δουλειά τους τόσο καλά που μπορούν να δημιουργούν ιδανικές εκδοχές του ίδιου μας του εαυτού που αν αυτές υλοποιηθούν τότε σίγουρα και αδιαμφισβήτητα θα είμαστε ευτυχισμένοι!

Στην πραγματικότητα όμως η μοναδική ευκαιρία να βιώσει κανείς την ευτυχία βρίσκεται μόνο στην παρούσα στιγμή αφού όλα όσα έχουμε βιώσει και θα βιώσουμε ποτέ ήταν και θα είναι με τη σειρά τους απλά στιγμές.

Πώς μπορούμε τότε να βιώνουμε την ευτυχία στο παρόν;

Αρχικά αξίζει να ξεκαθαρίσουμε ότι η ευτυχία δεν είναι συνώνυμο της ευχαρίστησης αλλά ούτε και της ικανοποίησης. Η ανθρώπινη μας φύση είναι φτιαγμένη για να βιώνει ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων και μια διαρκή μεταλλαγή χρωμάτων και εντάσεων στον συναισθηματικό κόσμο. Η θλίψη και η χαρά, ο θυμός και η γαλήνη, ο ενθουσιασμός και η ανία είναι όλα καρποί του ίδιου δέντρου. Αυτό χαρίζει στη ζωή μας μια υγιή συναισθηματική πολυπλοκότητα. Θα μπορούσαμε λοιπόν να ορίσουμε την ευτυχία όχι ως μια ζωή γεμάτη ικανοποίηση ή ευχαρίστηση αλλά ως μια ζωή γεμάτη νόημα. Αυτό που νοηματοδοτεί την ύπαρξη μας δεν είναι τίποτα άλλο παρά οι προσωπικές μας αξίες.

Οι αξίες είναι όλα όσα έχουν αληθινή σημασία για εμάς, που καθορίζουν το σκοπό της ύπαρξης μας και μας ενημερώνουν σχετικά με το πως θέλουμε να πράττουμε. Δεν υπάρχουν σωστές ή λάθος αξίες και όποιες και αν είναι παραμένουν σταθερές για όλη μας τη ζωή σε αντίθεση με τους στόχους που είναι προσωρινοί. Η συντροφικότητα, η φιλία, η θρησκεία, η δημιουργικότητα, η δύναμη, ο αλτρουισμός, η μητρότητα/πατρότητα, η ευημερία είναι μερικές από τις πολλές αξίες που θα μπορούσαν να διέπουν την δική μας ζωή.

Αν ζούμε τη ζωή μας βάσει των αξιών μας τότε αυτή αποκτά νόημα και βάθος και βάσει αυτών των αξιών θέτουμε τους κατάλληλους για εμάς στόχους. Για παράδειγμα κάποιος που έχει την προσωπική αξία της γνώσης θα μπορούσε να νιώθει ευτυχισμένος εστιάζοντας στη διαδικασία της μάθησης και όχι στην απόκτηση του πτυχίου που θα ήταν ένας πιθανός στόχος βασισμένος σε αυτή την αξία.

Φανταστείτε δύο φίλους που έχουν και οι δύο ως κοινή αξία την περιπέτεια. Αποφασίζουν να συνταξιδέψουν στο τρένο για αρκετές ώρες έτσι ώστε να επισκεφτούν μια καινούργια πόλη. Οι δύο αυτοί φίλοι με την ίδια αξία θέτουν και τον ίδιο στόχο. Ο ένας από αυτούς ζει τη ζωή του με επίκεντρο τους στόχους ενώ ο άλλος με επίκεντρο τις προσωπικές του αξίες. Ο ένας κάθεται με δυσφορία στο κάθισμα του τρένου κοιτάζοντας διαρκώς το ρολόι του μετρώντας τους σταθμούς που απομένουν έτσι ώστε να φτάσει επιτέλους στον πολυπόθητο προορισμό για να νιώσει ευτυχισμένος! Ο άλλος κάθεται και παρατηρεί με περιέργεια και ενδιαφέρον όλα τα καινούργια πράγματα που φαίνονται από το παράθυρο. Κοιτάζει τις πόλεις που απομακρύνονται, τα λιβάδια που πλησιάζουν, τα διάφορα δέντρα και ζώα αλλά και την εναλλαγή στο φώς καθώς περνάει η ώρα. Και οι δύο φίλοι φτάνουν στον ίδιο προορισμό έχοντας όμως μια πολύ διαφορετική εμπειρία στη διαδρομή.

Ακούσαμε σίγουρα πολλές φορές ότι η ευτυχία είναι το ταξίδι και όχι ο προορισμός. Αξίζει λοιπόν να ψάξουμε ποιές είναι οι δικές μας αξίες και πώς αυτές νοηματοδοτούν τη διαδρομή ότι και αν συμπεριλαμβάνεται σε αυτή. Με επίκεντρο τις προσωπικές μας αξίες δεν θα ήμασταν διαρκώς ευτυχισμένοι αλλά σίγουρα θα κοιτάζαμε πιο συχνά έξω από το παράθυρο του τρένου.

*Βασισμένο στη θεωρία της θεραπείας Αποδοχής και Δέσμευσης η οποία προσφέρεται στο Κέντρο Προσωπικής Ανάπτυξης και Αυτογνωσίας, «Για την Ιθάκη».

Comments

comments

Όλγα Βήχα
Η Όλγα Βήχα είναι Ψυχολόγος, αριστούχος απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Bournemouth στον κλάδο της Κλινικής Ψυχολογίας. Εργάστηκε στις δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο και ειδικεύτηκε στις διαταραχές διάθεσης αλλά και στην διαχείριση χρόνιου πόνου. Διαβάστε Περισσότερα.