Δεν μπορείς να σταματήσεις τα κύματα, μπορείς όμως να μάθεις να σερφάρεις
Jon Kabat-Zinn
 

  • Ποιο νόημα θα είχε να θέταμε την αύξηση της ενσυνειδητότητας στην ζωή μας σαν στόχο για την νέα χρονιά;
  • Αυτό πώς θα έμοιαζε στην πράξη;
  • Τι επιδράσεις θα είχε πάνω σε όλους τους άλλους στόχους που μπορεί να έχουμε ήδη θέσει;

Με τον ερχομό κάθε καινούργιας χρονιάς οι άνθρωποι συχνά μπαίνουμε σε μια διαδικασία ανασκόπησης, αναστοχασμού και ανανέωσης μαζί. Αυτό από μόνο του είναι μια εξαιρετική εσωτερική διεργασία που κρατά τη ψυχή μας ζωντανή και ανοίγει παράλληλα πολλούς δρόμους εξέλιξης. Όμως η προσοχή μας μπορεί εύκολα να προτρέχει στο πώς θα θέλαμε τα πράγματα να είναι, τι χρειάζεται να συμβεί, τι δεν αποκτήσαμε/κατακτήσαμε ακόμα φέρνοντας μαζί του μια αίσθηση ματαίωσης και κούρασης αφού η επικριτική φωνή μέσα μας δεν διατίθεται να πει «μπράβο» χωρίς αποτελέσματα. Αυτόματα αυτό μειώνει την ζωτικότητα με την οποία θα μπορούσαμε να εστιάσουμε στους οποιουσδήποτε καινούργιους στόχους.

Αν η ζωή μας από εδώ και πέρα είχε περισσότερη ενσυνειδητότητα αυτό θα σήμαινε να μπαίναμε στην ίδια διαδικασία ανασκόπησης αλλά με μια στάση αυτοφροντίδας και αυτόσυμπόνιας, με μια διάθεση καλοσύνης απέναντι στον εαυτό μας. Αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο να επιτευχθεί και χρειάζεται διαρκή προσπάθεια και επιμονή. Ενσυνειδητότητα σημαίνει να είμαι συνδεδεμένος με αυτό που κάνω όταν το κάνω, να είμαι ενωμένος με την παρούσα στιγμή. Δεν είναι τίποτε άλλο από την ικανότητα του να γίνομαι παρατηρητής. Και παρατηρούμε πάντα το μοναδικό πράγμα που είναι διαθέσιμο για παρατήρηση. Τι άλλο, παρά η παρούσα στιγμή; Αυτή εμπερικλείει μέσα όλες μας τις σκέψεις και τα συναισθήματα για το παρελθόν αλλά και για το μέλλον.

Από τη θέση του παρατηρητή μπορώ πιο εύκολα να αφουγκραστώ τις σωματικές και ψυχολογικές μου ανάγκες, να πάρω απόσταση από τη φωνή της επίκρισης, να λαμβάνω αποφάσεις με νηφαλιότητα και διαύγεια, να εξετάσω αν κάτι είναι όντως καλό ή χρήσιμο για μένα. Μπορώ να απολαμβάνω περισσότερο και να επικοινωνώ καλύτερα. Μπορώ να με φροντίζω. Αυτό ενισχύει αυτόματα την ψυχική ανθεκτικότητα, την ικανότητα μας να αντέχουμε, να διαχειριζόμαστε και να προσαρμοζόμαστε επιτυχώς στο άγχος και στις δυσκολίες της καθημερινότητας.  

Πώς θα έμοιαζε λοιπόν στην πράξη το να έχω περισσότερη ενσυνειδητότητα μέσα στην καθημερινότητα μου;

  • Αφουγκράζομαι πιο συχνά το σώμα μου. Φέρνω επίγνωση στην αίσθηση της κίνησης, στην αναπνοή, στις μυρωδιές και στους ήχους αλλά και στις αισθήσεις μέσα στο σώμα (σφίξιμο, χαλάρωση, πείνα). Παρατηρώ τις πληροφορίες που λαμβάνω και όσο μπορώ φροντίζω το σώμα μου βάση αυτών.
  • Με την ίδια διάθεση περιέργειας και παρατήρησης αφιερώνω χρόνο να παρατηρώ τις σκέψεις και τα συναισθήματα μου. Να ξέρω τι μου συμβαίνει καθώς συμβαίνει. Ποιες σκέψεις κυριαρχούν; Ποια συναισθήματα βρίσκονται εδώ; Δεν χρειάζεται να τα αλλάξω ούτε να τα θετικοποιήσω αφού και αυτό πολλές φορές είναι μια βία προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Έχουμε δικαίωμα σε όλο το φάσμα συναισθημάτων και σκέψεων. Αρκεί απλά να αποδεχτώ ότι βρίσκονται εδώ. Όσο καλύτερα μπορώ αποφεύγω την αποφυγή. Τίποτα που βρίσκεται μέσα στον εαυτό μας δεν χρειάζεται να μας τρομάζει.
  • Ακόμα και οι πιο σκοτεινές, επικριτικές και δυσάρεστες σκέψεις είναι απλά σκέψεις. Δεν είναι γεγονότα. Δεν μας ορίζουν. Η θλίψη και το άγχος, μπορούν να γίνουν απλά πρεσβευτές για μια καλύτερη ζωή. Δεν χρειάζεται να μας αγχώνει το ότι αγχωνόμαστε. Αν το άγχος μας ήταν απλά μια ειδοποίηση ότι κάτι χρειαζόμαστε, τι θα ήταν αυτό;
  • Προσπαθώ να περνώ λιγότερο χρόνο online και περισσότερο χρόνο in-self. Επιλέγω μια συγκεκριμένη ώρα της μέρας, ίσως σε μια βόλτα ή στο σπίτι όπου συνειδητά και κυριολεκτικά αποσυνδέομαι από το διαδίκτυο και συνδέομαι με τον εαυτό μου, είτε διαβάζοντας, ζωγραφίζοντας, ή γράφοντας, είτε με το να παραμένω σε ησυχία κοκ.
  • Θυμίζω συχνά στον εαυτό μου ότι κανένα αριστούργημα δεν φτιάχτηκε σε μια μέρα. Έτσι ό,τι και αν έχω αποφασίσει να πετύχω ως στόχο (υλικό, επαγγελματικό, δημιουργικό, ψυχικό), είναι μια διεργασία που απαιτεί χρόνο και υπομονή. Είμαι όσο γίνεται επιεικής με τον εαυτό μου και θυμάμαι ότι έχω δικαίωμα στα λάθη και στα πισωγυρίσματα. Δεν είναι αποτυχίες αλλά μέρος τις διαδικασίας. Κάθε επιτυχία μου κρύβει πίσω χιλιάδες λάθη που συντέλεσαν στο να επιτευχθεί.
  • Προσπαθώ συχνά να αναγνωρίζω όλες τις μικρές επιτυχίες ακόμα και αν ο τελικός στόχος είναι ακόμα πολύ μακριά. Όσο μικρά και αν μοιάζουν τα λιθαράκια επιτυχίας σήμερα ίσως και αυτά πριν  1, 2 ή 5 χρόνια να έμοιαζαν ακατόρθωτα.
  • Κατανοώ όσο μπορώ τον εαυτό μου στην δυσκολία. Τον συμπονώ όταν υποφέρει. Πολλές φορές και η ίδια η θλίψη είναι μια στάση συμπόνιας που λέει στον εαυτό μας «εντάξει σε κατανοώ που λυπάσαι, όλα όσα πέρασες ήταν δύσκολα. Βρίσκομαι σε θλίψη γιατί αναγνωρίζω του εαυτού μου ότι υπέφερε». Καλλιεργώ όσο γίνεται μια στάση εμπιστοσύνης προς τον εαυτό μου ότι θα βγει από αυτές τις συνθήκες, έτσι κι αλλιώς τίποτε δεν μένει ποτέ στάσιμο, ούτε και η ίδια η θλίψη.
  • Δεν περιμένω να νιώσω καλά για να κάνω πράγματα που με ευχαριστούν. Κάνω πράγματα που με ευχαριστούν για να νιώσω καλά. Θα πάρω μαζί μου τις οποιεσδήποτε σκέψεις ή συναισθήματα στις δραστηριότητες που αποφασίζω ότι θέλω να κάνω χωρίς να χρειαστεί να ασχολούμαι σε βάθος μαζί τους. Φροντίζω τη διάθεση μου συχνά γιατί είμαι κάτι πολύ περισσότερο από ένα επιδοσιακό υποκείμενο εστιασμένο στην κατάκτηση και την επιτυχία. Αν κατακτώ χωρίς να χαίρομαι τότε η κατάκτηση στερείται νοήματος.
  • Θα πηγαίνω πιο συχνά βόλτες απλά για να βαδίσω, θα προσπαθώ όταν τρώω να γεύομαι αυτό που τρώω και να το απολαμβάνω. Θα προσπαθώ να είμαι πιο συχνά συνδεδεμένος με αυτό που κάνω την ώρα που το κάνω.
  • Θα προσπαθώ να λαμβάνω αποφάσεις με γνώμονα τις προσωπικές μου αξίες. Θα χρησιμοποιώ τις αξίες μου ως πυξίδα να οδηγούν τις πράξεις και τις αποφάσεις μου. Αν αντιλαμβάνομαι ότι κάτι δεν συμβαδίζει με τις προσωπικές μου αξίες και με απομακρύνει από τον εαυτό μου θα λέω όχι και θα επαναπροσαρμόζω την πορεία μου.

Τα πιο πάνω είναι απλά μερικές εισηγήσεις για το πώς να είναι κανείς πιο συχνά σε κατάσταση ενσυνειδητότητας και πώς να επιστρέφει στον εαυτό του. Μόνο μια θέση αυτογνωσίας μας επιτρέπει να αλλάζουμε και να μαθαίνουμε και τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει αν δεν το παρατηρήσουμε. Έτσι προτού ξεκινήσει ένα ταξίδι υλοποίησης στόχων στον αυτόματο πιλότο ας πούμε αρχικά ευχαριστώ στον εαυτό μας για όσα κατάφερε ήδη, για όσα ονειρεύεται, για όσα αντέχει. Μπράβο για το ότι ήδη κάνει το καλύτερο που μπορεί. Δεν πειράζει αν θα μπορούσε περισσότερα ή καλύτερα. Ακόμα και αν απλά υπήρχε θα εξακολουθούσε να ήταν θεσπέσιος. Έτσι ας δεσμευτούμε να βαδίσουμε τη νέα χρονιά παρόν σε κάθε μας βήμα όσο πιο συχνά μπορούμε, κατευθυνόμενοι μεν αποφασιστηκά και ενσυνείδητα προς όλους τους στόχους που έχουμε θέσει αλλά με αποδοχή σε πιθανά σκουντουφλήματα, επιτρέποντας στάσεις ξεκούρασης και επανασύνδεσης με τον εαυτό μας αλλά και με τους συνταξιδιώτες μας στην διαδρομή.

Comments

Όλγα Βήχα
Η Όλγα Βήχα είναι Ψυχολόγος, αριστούχος απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Bournemouth στον κλάδο της Κλινικής Ψυχολογίας. Εργάστηκε στις δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο και ειδικεύτηκε στις διαταραχές διάθεσης αλλά και στην διαχείριση χρόνιου πόνου. Διαβάστε Περισσότερα.